ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΣΗΜΑΔΙΑ

Προειδοποιητικά σημάδια

Καταστάσεις που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας

  • Θάνατος ή ασθένεια τελικού σταδίου συγγενικού ή πολύ κοντινού προσώπου
  • Διαζύγιο, χωρισμός, σοβαρό στρες στην οικογένεια
  • Απώλεια σωματικής ή ψυχικής υγείας
  • Απώλεια εργασίας, σοβαρά οικονομικά προβλήματα, χρεοκοπία, φυλάκιση ή στέρηση προσωπικής ελευθερίας
  • Κατάχρηση Αλκοόλ ή άλλων ουσιών
  • Κατάθλιψη.Στους νέους η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί ως υπερκινητικότητα ή εκδραμάτιση. Στους ηλικιωμένους μπορεί να λανθασμένα να αποδοθεί ως φυσικό επακόλουθο του γήρατος. Κατάθλιψη που φαίνεται να εξαφανίζεται γρήγορα χωρίς κανένα λόγο είναι αιτία προβληματισμού.Τα αρχικά στάδια της ανάρρωσης απο κατάθλιψη μπορεί να είναι μια περίοδος υψηλού κινδύνου για αυτοκτονία. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως εκτός από την κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές μπορεί να συσχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο.

Συναισθηματικές και συμπεριφορικές αλλαγές συσχετιζόμενες με αυτοκτονία.

  • Υπερβολικός πόνος: Πόνος που ξεπερνά τις αντοχές ενός ανθρώπου. Οι αυτοκτονικές τάσεις προκαλούνται από την ύπαρξη μακροχρόνιων προβλημάτων που επιδεινώνονται από πρόσφατα αρνητικά γεγονότα. Τα νέα αυτά γεγονότα μπορεί να είναι καινούριος πόνος ή απώλεια ικανότητας αντοχής σε αυτόν.
  • Απελπισία: Η αντίληψη ότι ο πόνος θα συνεχιστεί ή θα χειροτερέψει ή ότι τα πράγματα ποτέ δε θα βελτιωθούν.
  • Αίσθημα αβοηθητότητας: Το αίσθημα ότι οι αντοχές ενός ατόμου στο πόνο εξαντλούνται.
  • Ιδέες ανικανότητα, αναξιότητας, ενοχής, ντροπής, ότι κανένας δεν ενδιαφέρεται. Φόβος απώλειας ελέγχου, φόβος πρόκλησης βλάβης στον ίδιο ή σε άλλους.
  • Το άτομο εμφανίζεται λυπημένο, απαθές, αγχώδες ή ευερέθιστο.
  • Μειωμένη απόδοση στο σχολείο, στη δουλειά ή σε άλλες δραστηριότητες.
  • Κοινωνική απομόνωση, ή κοινωνικοποίηση με κοινωνικές ομάδες που ξεφεύγουν απο το ηθικό πρότυπο της οικογένειας.
  • Μειωμένο ενδιαφέρον για προηγούμενες ευχάριστες δραστηρίοτητες.
  • Παραμέληση προσωπικής υγιεινής, παραμελημένη εμφάνιση, ντύσιμο κ.λ.π.
  • Διαταραχές στον ύπνο ή στη πρόσληψη τροφής (συνήθως με απώλεια βάρους)
  • (Ειδικά στους ηλικιωμένους) Ανορεξία, όχι σωστή διατροφή, μη υπακοή σε ιατρικές οδηγίες
  • Δύσκολες περίοδοι: διακοπές, επέτειοι , την πρώτη βδομάδα εξιτηρίου απο νοσοκομείο,πριν ή μετά τη διάγνωση σοβαρής νόσου,πριν ή κατά τη διάρκεια δικαστικών διαδικασιών.

Αυτοκτονική συμπεριφορά

  • Προηγούμενες απόπειρες αυτοκτονίας
  • Δηλώσεις αυτοκτονικής επιθυμίας
  • Ανάπτυξη αυτοκτονικού σχεδίου, απόκτηση των μέσων, σαφές χρονοδιάγραμμα για την αυτοκτονία
  • Αυτοτραυματισμοί, κοψίματα, καψίματα
  • Επικίνδυνη συμπεριφορά: π.χ. ανεξήγητα ατυχήματα
  • Δημιουργία διαθήκης και χάρισμα προσωπικών αντικειμένων
  • Αποχαιρετισμοί που δεν ταιριάζουν με το παρόν πλαίσιο.
  • Λεκτική επικοινωνία που είναι ασαφής και έμμεση: Φεύγω για ένα μακρινό ταξίδι, δε χρειάζεται να ανησυχείτε για μένα πλέον, θέλω να κοιμηθώ και να μη ξυπνήσω ποτέ, έχω τέτοια κατάθλιψη που δε μπορώ να συνεχίσω, τιμωρεί ο Θεός την αυτοκτονία; Φωνές μούλένε να κάνω άσχημα πράγματα, λήψη πληροφοριών για ευθανασία, αστεία περί θανάτου.

Επισήμανση για τα προειδοποιητικά σημάδια.

Αρκετοί άνθρωποι που αυτοκτόνησαν δεν εμφάνισαν κάποιο από τα προηγούμενα προειδοποιητικά σημάδια, για τον λόγο αυτό ο κατάλογος αυτών των συμπτωμάτων είναι ενδεικτικός και σε καμιά περίπτωση η απουσία σχετικών συμπτωμάτων δεν πρέπει να μας καθησυχάσει.